• Mondriaan en WOII
  • 2020-04-24T00:00:00+02:00
  • 2021-12-31T23:59:59+01:00
  • In 2020 viert Nederland 75 jaar vrijheid. Het Mondriaanhuis sluit hierbij aan met een presentatie over Mondriaan en de Tweede Wereldoorlog. De bescheiden tentoonstelling gaat in op de door Hitler geïntroduceerde idee van ‘Entartete Kunst’ en op de vlucht van Mondriaan naar Amerika. Daar in de nieuwe wereld weet Mondriaan, inmiddels 68 jaar, zich als kunstenaar nogmaals te vernieuwen en maakt hij zijn meesterwerk Victory Boogie Woogie.

Mondriaan leefde in een roerige tijd waarin twee wereldoorlogen plaatsvonden. Misschien wel juist daardoor was hij gedurende zijn leven en op het artistieke vlak steeds op zoek naar balans en evenwicht. Mondriaan was er van overtuigd dat kunst in de juiste compositie en verhoudingen kon bijdragen aan de harmonie in de wereld.

In 1934 besloot Adolf Hitler dat er in het derde rijk geen ruimte was voor moderne kunst. Kunst die niet voldeed aan de nationaalsocialistische ideeën werd bestempeld als ‘Entartet’. Om het volk het morele verval van de moderne kunst te laten zien, organiseerden de nazi’s in 1937 in München de tentoonstelling ‘Entartete Kunst’, waarin 650 moderne kunstwerken werden getoond. Mondriaan was als een van de weinige buitenlandse kunstenaars met twee werken vertegenwoordigd in deze expositie.
De kunstenaar voelde zich niet langer veilig in Europa en wilde naar Amerika. Daarvoor reisde hij in 1938 eerst naar Londen met in een kist de schilderijen waar hij op dat moment aan werkte. In Londen maakte Mondriaan kennis met de Engelse kunstwereld en met de Amerikaanse Peggy Guggenheim met wie hij het nachtleven verkende. Pas in september 1940 kon Mondriaan de boot uit Liverpool naar Amerika nemen. Dit was net op tijd, want niet veel later werd zijn buurt in Londen hevig gebombardeerd.

Ode aan de vrijheid

Mondriaan bloeide op in New York. De stad deed hem goed.
Daar, in de nieuwe wereld weet de kunstenaar zichzelf nogmaals opnieuw uit te vinden en creëert hij zijn meesterwerk, de Victory Boogie Woogie. Een kopie van dit schilderij wordt kort na de oorlog, in 1946, in het Stedelijk Museum van Amsterdam geëxposeerd als ode aan de vrijheid.

Lezing

In samenwerking met de Volksuniversiteit Amersfoort organiseert het Mondriaanhuis een lezing (onder voorbehoud) op dinsdag 22 september van 15.00 tot 17.00 uur plus rondleiding  over Mondriaan en WOII. Spreker is  kunsthistorica Diana Kostman.  Kostman is gespecialiseerd in moderne kunst en schreef haar doctoraalscriptie over de Amerikaanse Pop Art. Haar interesse en deskundigheid omvatten echter de gehele kunstgeschiedenis. Sinds 2006 geeft zij met veel enthousiasme en vakkundigheid kunsthistorische cursussen over diverse onderwerpen. Zij schrijft ook teksten voor kunstenaars, is lid van de kunstcommissie van Blaricum en bestuurslid van het Kunstenaarsverbond AKKV.

Aanmelden voor de lezing plus rondleiding kan via de website van Volksuniversiteit Amersfoort.