Met de tentoonstelling Het Mondriaan-effect is deze zomer te zien hoe de invloed van Piet Mondriaan voortleeft in het werk van hedendaagse ontwerpers én hoe de commercie nog altijd gebruikmaakt van zijn krachtige beeldtaal.
In het museum zijn voorwerpen te zien van verschillende ontwerpers die zich hebben laten inspireren door Mondriaan. Zij vertaalden zijn werk en ideeën naar alledaagse gebruiksvoorwerpen, zoals servies, een jurk en een munt. De één werd geïnspireerd door de bekende composities met primaire kleuren en lijnen. Anderen kwamen op ideeën door vroege, meer realistische werken. Niet alleen de herkenbare composities en kleuren spelen daarbij een rol, maar soms ook Mondriaans achterliggende gedachtengoed over harmonie en balans.
Design
In de expositie is werk te zien van:
Landschapsarchitect en -kunstenaar Bruno Doedens. Hij ontwierp de Mondriaankwelder, geïnspireerd op Pier en Oceaan (1915) van Mondriaan. Deze landschappelijke installatie helpt bij de ophoping van zand en klei door eb en vloed, waardoor nieuw land ontstaat.
Ontwerper Erna Huppelschoten werd geïnspireerd door Tableau III (1914) van Piet Mondriaan bij het ontwikkelen van een servies. Huppelschoten bewondert naast het kleurgebruik ook de manier waarop Mondriaan nadacht over vorm en beeld.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Kunstenaar Vincent de Kooker en choreografe Lonneke van Leth combineerden dans en beeldende kunst in hun video Victory Boogie Woogie in beweging. In dit werk bewegen dansers door het beroemde laatste schilderij van Mondriaan.
Voor sieradenmaker Jiska Minderhoud is kunst een bron van filosofie en troost. Zij ontwierp voor deze tentoonstelling halskettingen in koper en zilver geïnspireerd op verschillende werken van Mondriaan, zoals bijvoorbeeld Bos bij Oele (1908).
Keramist Thomas de Roo werkte, voordat hij zich volledig als kunstenaar ontwikkelde, enkele jaren als nachtwaker in het Kunstmuseum Den Haag. Daar had hij alle tijd om de werken van Piet Mondriaan van dichtbij te bestuderen. Het vormde de basis voor zijn serie Mondriaan-vazen.
In 2022, 150 jaar na de geboorte van Piet Mondriaan, bracht de Koninklijke Nederlandse Munt een herdenkingsmunt uit, ontworpen door kunstenaar Marjolein Rothman. Rothman koos voor een opvallend simpel ontwerp, dat de kern van Mondriaans ideeën laat zien: de zoektocht naar balans en een universele harmonie achter de zichtbare wereld.
Voor de jurk Mon Cadre gebruikte modeontwerper Irving Vorster Ruitvormige compositie met twee lijnen (1931) van Mondriaan als startpunt. Waar het schilderij stopt, gaat Vorster verder. Hij trekt de lijnen als het ware door en laat ze bewegen over het lichaam.
Mondriaan en commercie
In de zaal waarin de commerciële Mondriaan-producten worden gepresenteerd, is één van de blikvangers de Mondriaanfiets van Amin Mayahi. Mayahi, oprichter en ontwerper van het Utrechtse fietsenmerk Republic Dutch, vluchtte op vijftienjarige leeftijd vanuit Iran naar Nederland. Vanuit zijn passie voor fietsen en vormgeving ontwikkelde hij een eigen merk. In de expositie Het Mondriaan-effect toont Mayahi zijn bijzondere Mondriaan-fiets, waarmee hij vorig jaar door Vietnam reed. Het ontwerp is een eerbetoon aan Piet Mondriaan en verbeeldt de verbinding tussen Nederlandse kunst, design en fietscultuur.
Een andere eyecatcher is de gitaar NOMM-Drian van gitaarbouwer van Doug Kauer. Over het schilderproces van deze gitaar zegt Kauer: “We hebben veel tijd besteed aan het schilderen. Door dit proces ben ik Mondriaan nog meer gaan waarderen. Zijn stijl lijkt bedrieglijk eenvoudig, maar dat blijkt in werkelijkheid niet zo te zijn.”
Samen maken deze twee invalshoeken, design en commercie, duidelijk dat Mondriaans invloed nog altijd springlevend is.
Het Mondriaan-effect is te zien vanaf 4 juli t/m 4 oktober 2026
