Het Mondriaanhuis presenteert werk van Irene Companjen en Theo Rooden. In Orde & Intuïtie laten beide kunstenaars op hun eigen manier hun zoektocht naar balans zien. En verkennen daarmee de spanning tussen systematiek en intuïtie, tussen plan en toeval. Companjen werkt met zelfontworpen stempels op linnen, terwijl Rooden met draad en weefgetouw patronen creëert. De werelden van druk en draad ontmoeten elkaar in een tentoonstelling waarin zowel ordenende principes als intuïtie de leidraad vormen in het maakproces.
Het Mondriaanhuis is het geboortehuis van Piet Mondriaan, grondlegger van de abstracte kunst. Het museum vertelt het levensverhaal en belicht de artistieke ontwikkeling van de kunstenaar die in 1872 in Amersfoort werd geboren. De bovenverdieping van het museum biedt ruimte aan hedendaagse kunstenaars die te relateren zijn aan het werk of gedachtengoed van Mondriaan. In de expositie Orde & Intuïtie staan werken van Theo Rooden en Irene Companjen centraal.
Voor Mondriaan gingen ordeningsprincipes en intuïtie hand in hand. Bij het creëren van zijn abstracte werk ging de schilder uit van enkele kaderstellende uitgangspunten: hij gebruikte uitsluitend primaire kleuren, zwart, wit en grijs, en beperkte zich tot horizontale en verticale lijnen. De compositie kwam daarna echter intuïtief tot stand. Voor Rooden en Companjen geldt ook dat zij werken vanuit hun eigen spelregels. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor toeval en hun innerlijke logica.
Irene Companjen
De Arnhemse kunstenaar Irene Companjen (1954) speelt in haar werk met de grens tussen abstractie en werkelijkheid. Wat op het eerste gezicht een abstract patroon lijkt, blijkt bij nadere beschouwing te zijn opgebouwd uit concrete vormen uit de alledaagse wereld. Companjen heeft zich gespecialiseerd in stempeldruk op linnen. De stempels ontwerpt en maakt ze zelf; ze worden vervolgens met de hand of met de voet op het doek aangebracht.
Voor de vormen in haar werk laat Companjen zich inspireren door reële objecten. Alledaagse voorwerpen zoals een pan, een doos of een deur transformeert ze tot geabstraheerde vormen die ze in een repeterend ritme op het doek plaatst. De keuze voor een object komt intuïtief tot stand.
De composities, uitgevoerd in soms heldere, dan weer meer gedempte tinten, stralen rust en helderheid uit. Ze nodigen de toeschouwer uit om langer te kijken: eerst verschijnt het patroon als een geheel, daarna openbaart zich — soms met hulp van de titel van het werk — het herkenbare object waaruit het is opgebouwd.
Voor de tentoonstelling in het Mondriaanhuis liet Companjen zich inspireren door het atelier van Piet Mondriaan in Parijs. Ze koos onder andere Mondriaans schildersezel als uitgangspunt voor het patroon van een van de doeken die nu in het museum te zien zijn — een eerbetoon aan de grootmeester van de abstracte kunst.
Tekst gaat verder onder de afbeelding
Irene Companjen, Rest 1b, Rest 1b, 2019, 103 x 142 cm
Theo Rooden
Theo Rooden (1969) onderzoekt de relatie tussen orde en toeval, tussen systeem en intuïtie. De kunstenaar uit Rotterdam heeft een scherp oog voor ritme en structuur. Hoewel hij altijd werkt vanuit een plan en met strakke spelregels, blijft het uiteindelijke resultaat onvoorspelbaar.
Met zijn zelf opgelegde regels zoekt Rooden naar ritmes en patronen die zowel systematisch als verrassend zijn. De mogelijkheden en beperkingen van het weefgetouw en de kleuren van beschikbare garens vormen daarbij een voortdurende bron van inspiratie. Hij werkt graag in series om de gevolgen van variaties te onderzoeken. Bij het vertalen van een ontwerp naar een geweven werk moeten zijn regels soms worden opgerekt. Juist daar, in de ruimte tussen systeem en afwijking, ontstaan onverwachte en intrigerende resultaten. Zijn intuïtie voor kleur en compositie bepaalt uiteindelijk de richting en balans van het voltooide werk.
In zijn handgeweven wandkleden bevraagt Rooden het platte vlak met geometrisch abstracte composities. De optische werking ontstaat niet alleen door kleur en ritme, maar ook door subtiele verschillen in draadrichting en lichtval, die het weefsel diepte en gelaagdheid geven.
Tekst gaat verder onder de afbeelding
Video: The making of Orde & Intuïtie
Theo Rooden en Irene Companjen vertellen in dit filmportret (14 minuten, gemaakt door FlowFilm) uitgebreid over hun werkwijze en wat hen drijft. Ze doen dit vanuit hun ateliers in Arnhem (Irene) en Rotterdam (Theo).
Textielfestival 2026
Met de tentoonstelling Orde & Intuïtie sluit het Mondriaanhuis aan bij het landelijke Textielfestival 2026 dat plaatsvindt van woensdag 20 t/m zaterdag 23 mei 2026 in Amersfoort. Het thema van het festival is ‘Inventing the Future – Textiel als inspiratie!’. Er is een stadsbreed programma met als centrale festivallocatie de Joriskerk op de Hof.
In het kader van het textielfestival vinden in het Mondriaanhuis Museum Masterclasses plaats onder leiding van de Amersfoortse kunstenaar Marijke Schurink.
Orde en Intuïtie is te zien vanaf 28 februari t/m 28 juni 2026